Kiểm tra: Pháp luật Nhật Bản và chương trình tiếp nhận thực tập sinh — Giáo dục định hướng

CÂU 1

Giấy tờ nào thực tập sinh BẮT BUỘC phải luôn mang theo bên người tại Nhật Bản?

A Thẻ lưu trú (在留カード / Zairyū card)

B Hộ chiếu, vì đây là giấy tờ chứng minh quốc tịch khi ở nước ngoài

C Thẻ bảo hiểm y tế, vì cần xuất trình khi đi khám và khi bị kiểm tra

D Bản photo thẻ lưu trú có công chứng của công ty tiếp nhận

💡 Giải thích: Thẻ lưu trú (在留カード - Zairyū card) phải luôn mang theo; cảnh sát có thể kiểm tra bất cứ lúc nào.

CÂU 2

Tổ chức nào của Nhật Bản giám sát và bảo vệ quyền lợi của thực tập sinh kỹ năng?

A OTIT (Hiệp hội Thực tập kỹ năng quốc tế)

B JITCO, vì đây là tổ chức từng hỗ trợ chương trình thực tập kỹ năng trước đây

C Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản, vì cơ quan này cấp thẻ lưu trú cho người nước ngoài

D Nghiệp đoàn tiếp nhận, vì mọi quyền lợi thực tập sinh chỉ do nghiệp đoàn quyết định

💡 Giải thích: OTIT - Hiệp hội Thực tập kỹ năng quốc tế Nhật Bản, là nơi tiếp nhận khiếu nại và bảo vệ thực tập sinh.

CÂU 3

Việc làm thêm (arubaito) ngoài hợp đồng của thực tập sinh được quy định thế nào?

A Không được làm thêm trái phép ngoài hợp đồng

B Được làm thêm nếu công việc ngoài hợp đồng cùng ngành nghề đang thực tập

C Được làm thêm khi có sự đồng ý miệng của senpai hoặc quản lý trực tiếp

D Được làm thêm vào ngày nghỉ nếu không ảnh hưởng giờ làm chính

💡 Giải thích: Thực tập sinh không được tự ý làm thêm trái phép ngoài nơi/ngành đã đăng ký — đây là vi phạm nghiêm trọng, có thể bị trục xuất.

CÂU 4

Mức lương của thực tập sinh tại Nhật được quy định ra sao?

A Không thấp hơn lương tối thiểu địa phương và không thấp hơn người Nhật làm cùng loại công việc

B Chỉ cần không thấp hơn mức lương tối thiểu địa phương, không cần so với người Nhật cùng việc

C Theo mức thỏa thuận trong hợp đồng, có thể thấp hơn lương tối thiểu khi đang học việc

D Theo mức lương do doanh nghiệp phái cử Việt Nam quy định trước khi xuất cảnh

💡 Giải thích: Thực tập sinh phải được trả không thấp hơn mức lương tối thiểu tại địa phương nơi làm việc và đãi ngộ không thấp hơn người Nhật làm cùng loại công việc.

CÂU 5

Hành vi nào dưới đây là vi phạm hình sự, có thể dẫn đến bị bắt và trục xuất khỏi Nhật Bản?

A Trộm cắp, lái xe sau khi uống rượu, sử dụng ma túy

B Uống rượu sau giờ làm trong ký túc xá và đi làm muộn vào hôm sau

C Mua đồ cũ không rõ nguồn gốc nhưng chưa bị chủ sở hữu khiếu nại

D Mang thuốc cá nhân từ Việt Nam sang mà chưa hỏi kỹ quy định nhập cảnh

💡 Giải thích: Trộm cắp (dù giá trị nhỏ), lái xe khi say rượu, sử dụng ma túy đều bị xử lý hình sự rất nghiêm tại Nhật.

CÂU 6

Hiện nay, hai chương trình/tư cách tiếp nhận lao động nước ngoài phổ biến tại Nhật là gì?

A Thực tập kỹ năng (技能実習) và Kỹ năng đặc định (特定技能)

B Thực tập kỹ năng và du học, vì đều cho phép vừa học vừa làm ở Nhật

C Kỹ năng đặc định và visa du lịch chuyển đổi sau khi tìm được việc

D Thực tập kỹ năng và cư trú vĩnh viễn dành cho lao động nước ngoài

💡 Giải thích: Thực tập kỹ năng và Kỹ năng đặc định hiện vẫn là hai tư cách phổ biến với lao động Việt; Nhật đã có lộ trình thay thế hệ thống thực tập kỹ năng bằng hệ thống mới từ năm 2027.

CÂU 7

Khi thay đổi địa chỉ nơi ở tại Nhật, thực tập sinh phải làm gì?

A Khai báo địa chỉ mới tại cơ quan hành chính địa phương, thường trong vòng 14 ngày

B Báo cho công ty tiếp nhận là đủ, cơ quan hành chính sẽ tự cập nhật sau

C Khai báo khi gia hạn thẻ lưu trú, không cần làm trong 14 ngày sau khi chuyển nhà

D Chỉ cần cập nhật địa chỉ với bưu điện để nhận thư từ quan trọng

💡 Giải thích: Khi thay đổi nơi ở, người nước ngoài phải khai báo địa chỉ mới tại cơ quan hành chính địa phương trong thời hạn theo quy định, thường là trong vòng 14 ngày.

CÂU 8

Khi làm thêm giờ (残業 - zangyō) đúng quy định, thực tập sinh được hưởng gì?

A Được trả thêm tiền làm thêm giờ theo quy định

B Được trả thêm nếu tổng giờ làm thêm vượt quá số giờ công ty dự kiến trong tháng

C Được nghỉ bù, còn tiền làm thêm chỉ trả khi công ty có lợi nhuận

D Được tính như giờ làm bình thường nếu đã đồng ý làm thêm từ trước

💡 Giải thích: Theo Luật Tiêu chuẩn lao động Nhật, làm thêm giờ phải được trả thêm tiền theo quy định.

CÂU 9

Người sử dụng lao động có được phép giữ hộ chiếu, thẻ lưu trú của thực tập sinh không?

A Không được giữ bản gốc hộ chiếu, thẻ lưu trú để quản lý hoặc khống chế người lao động

B Được giữ bản gốc nếu người lao động ký giấy đồng ý để công ty quản lý giấy tờ

C Được giữ bản gốc trong thời gian đầu để làm thủ tục cư trú và bảo hiểm

D Được giữ thẻ lưu trú, nhưng không được giữ hộ chiếu của thực tập sinh

💡 Giải thích: Người sử dụng lao động không được giữ bản gốc hộ chiếu, thẻ lưu trú để quản lý hoặc khống chế người lao động; người lao động phải tự quản lý giấy tờ tùy thân của mình.

CÂU 10

Nếu làm mất thẻ lưu trú, thực tập sinh nên làm gì?

A Báo mất và làm thủ tục xin cấp lại thẻ lưu trú trong thời hạn quy định, thường trong vòng 14 ngày

B Báo với công ty trước, chờ đến kỳ gia hạn thẻ rồi xin cấp lại nếu vẫn còn bản photo

C Dùng bản photo thẻ lưu trú cho đến khi có thời gian đi làm thủ tục

D Nhờ nghiệp đoàn giữ hộ hộ chiếu để thay thế thẻ lưu trú bị mất

💡 Giải thích: Khi mất thẻ lưu trú, cần báo mất và làm thủ tục xin cấp lại tại cơ quan xuất nhập cảnh trong thời hạn theo quy định, thường là trong vòng 14 ngày kể từ khi biết việc mất.

CÂU 11

Thẻ lưu trú tại Nhật cần được quản lý như thế nào?

A Luôn mang theo, giữ cẩn thận và không giao bản gốc cho người khác giữ để quản lý

B Gửi công ty giữ bản gốc để tránh mất, chỉ mang bản photo khi ra ngoài

C Chỉ cần mang theo khi đi làm hoặc khi đi làm thủ tục hành chính

D Để trong ký túc xá cho an toàn vì cảnh sát thường không kiểm tra

💡 Giải thích: Thẻ lưu trú là giấy tờ quan trọng, người nước ngoài phải mang theo và tự quản lý; không giao bản gốc cho người khác giữ để quản lý.

CÂU 12

Khi hết hạn tư cách lưu trú nhưng hợp đồng chưa giải quyết xong, thực tập sinh nên làm gì?

A Liên hệ sớm với bên liên quan và cơ quan có thẩm quyền để gia hạn/chuyển đổi hoặc về nước đúng quy định

B Ở lại cho đến khi công ty trả hết tiền rồi mới làm thủ tục cư trú

C Chuyển sang làm việc tạm ở nơi khác nếu có người nhận

D Chỉ cần giữ hợp đồng cũ, dù thẻ lưu trú đã hết hạn vẫn có thể ở lại

💡 Giải thích: Không được ở lại quá hạn; cần trao đổi sớm với công ty, nghiệp đoàn, cơ quan xuất nhập cảnh hoặc kênh hỗ trợ để xử lý đúng quy định.

CÂU 13

Vì sao không được tự ý đổi nơi làm việc khi là thực tập sinh kỹ năng?

A Vì nơi làm việc và nội dung thực tập gắn với kế hoạch đã được phê duyệt, muốn thay đổi phải theo quy trình

B Vì thực tập sinh chỉ được đổi việc sau khi làm đủ ba năm tại công ty đầu tiên

C Vì chỉ doanh nghiệp phái cử Việt Nam mới có quyền quyết định mọi thay đổi tại Nhật

D Vì đổi nơi làm việc luôn bị cấm tuyệt đối dù công ty tiếp nhận phá sản hoặc vi phạm

💡 Giải thích: Tư cách thực tập kỹ năng gắn với kế hoạch, nơi tiếp nhận và nội dung thực tập đã được phê duyệt; chuyển đổi phải theo quy trình.

CÂU 14

Nếu bị công ty yêu cầu làm công việc khác hẳn ngành nghề đã ký, nên làm gì?

A Ghi nhận bằng chứng và liên hệ nghiệp đoàn/OTIT hoặc kênh hỗ trợ để được kiểm tra, xử lý

B Làm theo nếu lương không giảm vì công ty Nhật có quyền phân công mọi việc

C Tự ý nghỉ và tìm việc khác đúng ngành nghề hơn

D Chỉ hỏi đồng nghiệp, nếu nhiều người cũng làm thì coi như hợp lệ

💡 Giải thích: Cần giữ bằng chứng và trao đổi với nghiệp đoàn, OTIT hoặc cơ quan hỗ trợ để xác minh, không tự ý bỏ trốn.

CÂU 15

Làm thêm giờ hợp pháp tại Nhật cần điều kiện gì?

A Phải đúng quy định, có căn cứ thỏa thuận phù hợp và được trả tiền làm thêm theo luật

B Chỉ cần người lao động đồng ý thì công ty có thể cho làm thêm không giới hạn

C Chỉ được tính tiền làm thêm nếu vượt số giờ làm thêm dự kiến trong hợp đồng

D Có thể đổi toàn bộ tiền làm thêm thành nghỉ bù nếu công ty đang khó khăn

💡 Giải thích: Làm thêm giờ phải theo quy định pháp luật, thỏa thuận lao động và được trả tiền làm thêm đúng tỷ lệ; không phải cứ muốn là được làm.

CÂU 16

Khi bị tai nạn ngoài nơi làm việc, thực tập sinh nên chú ý điều gì về bảo hiểm?

A Báo cho bên liên quan, đi khám đúng quy trình và giữ giấy tờ y tế để xác định loại bảo hiểm áp dụng

B Luôn được bảo hiểm tai nạn lao động chi trả dù tai nạn xảy ra ở đâu

C Không cần dùng bảo hiểm nếu tai nạn xảy ra ngoài giờ làm

D Chỉ cần báo bạn cùng phòng, công ty sẽ tự biết qua bệnh viện

💡 Giải thích: Tùy trường hợp có thể liên quan bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động hoặc bảo hiểm khác; cần báo đúng nơi và giữ giấy tờ y tế.

CÂU 17

Nếu nhận được giấy tờ từ cơ quan hành chính Nhật mà không hiểu nội dung, nên làm gì?

A Nhờ người có trách nhiệm/phiên dịch giải thích sớm để xử lý đúng thời hạn

B Cất giữ lại, khi nào có người hỏi thì mới mang ra xử lý

C Ký hoặc đóng dấu ngay để xác nhận đã nhận được giấy

D Bỏ qua nếu giấy không phải do công ty trực tiếp đưa cho mình

💡 Giải thích: Cần hỏi công ty, nghiệp đoàn, phiên dịch hoặc cơ quan hỗ trợ để hiểu đúng hạn trả lời và nghĩa vụ liên quan.

CÂU 18

Vai trò của nghiệp đoàn trong chương trình thực tập kỹ năng thường là gì?

A Hỗ trợ, giám sát việc tiếp nhận và là một kênh liên hệ khi thực tập sinh gặp vấn đề

B Là cơ quan nhà nước duy nhất quyết định tư cách lưu trú của thực tập sinh

C Chỉ quản lý ký túc xá, không liên quan đến quyền lợi lao động

D Có quyền giữ giấy tờ gốc của thực tập sinh để quản lý an toàn

💡 Giải thích: Nghiệp đoàn là tổ chức giám sát/hỗ trợ tại Nhật, nhưng không thay thế mọi cơ quan nhà nước hoặc OTIT.

CÂU 19

Khi chuyển từ thực tập kỹ năng sang kỹ năng đặc định, điều gì là đúng?

A Phải đáp ứng điều kiện và làm thủ tục chuyển tư cách lưu trú theo quy định

B Tự động được chuyển nếu hoàn thành thực tập kỹ năng ba năm

C Chỉ cần công ty mới đồng ý nhận là có thể bắt đầu làm ngay

D Có thể chuyển sau khi hết hạn thẻ lưu trú nếu chưa tìm được công ty phù hợp

💡 Giải thích: Việc chuyển tư cách phải đáp ứng điều kiện, hồ sơ và thủ tục theo quy định; không tự động chuyển chỉ vì đã làm đủ thời gian.

CÂU 20

Khi bị kiểm tra giấy tờ tại Nhật, thực tập sinh nên ứng xử thế nào?

A Bình tĩnh xuất trình thẻ lưu trú và hỏi/nhờ hỗ trợ nếu chưa hiểu yêu cầu

B Từ chối xuất trình vì thẻ lưu trú là giấy tờ riêng tư

C Chỉ đưa bản photo để tránh mất bản gốc

D Gọi ngay cho bạn cùng phòng đến giải quyết thay trước khi xuất trình giấy tờ

💡 Giải thích: Cần bình tĩnh, xuất trình thẻ lưu trú khi được yêu cầu hợp pháp và liên hệ người hỗ trợ nếu không hiểu rõ tình huống.

📝 Kiểm tra: Pháp luật Nhật Bản và chương trình tiếp nhận thực tập sinh

0/0 câu đúng